park in lujiazui financial centre, Shanghai, China

De opkomst van de bv binnenstad

Een blog van Cees-Jan Pen

Het gaat slecht met het merendeel van de binnensteden, als we de krantenartikelen mogen geloven. Maar is dat wel zo? En hoe ziet de toekomst eruit? Kernachtig: de centra worden het kloppend hart van dorpen en steden. Net zoals het ooit was.

Het onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) ‘De veerkrachtige binnenstad’ uit 2015 laat zien dat het juist relatief goed gaat met de binnenstad. De fout die we maken is dat we doorgaans niet verder kijken dan de winkelfunctie. We koppelen de problemen in de retailsector één op één aan de staat van de binnenstad. Simpel gezegd: het retaildebat gijzelt het binnenstaddebat.

Leegstand in de binnensteden

Natuurlijk, er zijn grote uitdagingen waar we voor staan met betrekking tot de binnensteden: toenemende leegstand, afnemend belang van de retail en de noodzaak van compactere en vitalere centra. Maar we zien ook dat de verschillen tussen de diverse binnensteden enorm toenemen. Er is een top 25 ontstaan van sterke binnensteden, waar het goed gaat. Er is een grote populatie aan winkelend publiek – al zal ook in de kopgroep het aantal winkels met 5 tot 10% afnemen – de leegstand neemt er af, et cetera. Helaas verbloemt deze kopgroep van goed presterende steden de ellende in middelgrote en kleinere centra. Liefst 15 tot 20% is aan te merken als probleemcentrum. Vooral omdat er straks zo’n 20 tot 30% minder winkels zijn. En geloof mij, de problemen van het centrum verplaatsen langzaamaan naar de periferie, naar de meubelboulevards. Deze sector is meer dan verzadigd, kent afnemende omzet en nog veel nieuwe plannen voor vierkante meters.

De oplossing voor de ontwikkeling van de binnenstad

Het centrum van (middelgrote en kleinere) steden ontwikkelt zich van ‘place to buy’, naar ‘place to be, meet and life’. In feite wordt het centrum weer het kloppend hart van een dorp of stad zoals het vroeger ook was. De woonfunctie keert terug, samen met cultuur, zorg en onderwijs. Bovendien is het zaak voor gebiedsontwikkelaars om snel meer ‘groen’ en ‘water’ in het centrum aan te brengen. Economie en ecologie gaan namelijk prima samen. Vastgoedpartijen dienen rekening te houden met deze omslag van het centrum. De winkelfunctie zoals we die nu kennen, maakt plaats voor een gemengd gebied waar winkels en horeca wel belangrijke dragers zijn en waar de aanwezigheid van groen en water steeds belangrijker wordt.

Transformatie naar de bv binnenstad

Al met al gaat het zo slecht nog niet met de binnenstad. Tenminste, als we breder durven kijken. Het PBL-onderzoek onderstreept dat. Binnensteden doen het juist goed, maar een ingrijpende transformatie is vereist. Het Lectoraat wil onderzoeken hoe de ontwikkeling van binnensteden te stimuleren is met het concept van ‘de ondernemende binnenstad’. Waarom een ondernemende binnenstad? Conventionele samenwerkingsvormen, zoals een stichting binnenstadsmanagement, blijven vaak steken in overleg, focussen eenzijdig op detailhandel en gaan uit van een traditionele rol voor de overheid. Vernieuwende vormen van samenwerking betreffen ondernemersfondsen of Bedrijven Investeringszones. De gedachte is om op deze manier gemakkelijker de slag te kunnen maken van praten naar doen; beter in staat te zijn gezamenlijk te investeren in zaken die er daadwerkelijk toe doen. Een visionaire gedachte is de gehele binnenstad als een bedrijf te runnen, als ware een bv Binnenstad.

Cees-Jan PenDr. Cees-Jan Pen is lector aan de Fontys Hogeschool Management Economie en Recht en projectleider van onderzoeksproject Vastgoed van de toekomst en de Ondernemende binnenstad. Daarbij pleit hij ervoor oplossingen te kiezen voor transformatie, herbestemming en sloop in plaats van bouwen in het weiland. ´De vastgoedsector moet de klimaatopgave nu oppakken.´



Er is 1 reactie. Laat uw ervaring, mening en/of visie horen en praat mee over dit Duidelijk. bericht

Voeg uw eigen reactie toe

Vertel ons uw mening!